بیشتر ما میدانیم که زنجیره‌بلوک چیزی فراتر از یک رمزارز است و کاربردهای گسترده‌تری دارد، بد نیست نگاهی به پلتفرم‌های تجاری که بر بستر زنجیره‌بلوک راه‌اندازی شده‌اند بیاندازیم و با پتانسیل حقیقی دفترکل توزیع شده و کاربرد تجاری آن در صنعت بیشتر آشنا شویم.

با گذشت زمان شرکت‌های بزرگ هر یک بنا به نیاز خود زنجیره‌بلوک را توسعه داده‌اند و پلتفرم‌های زنجیره‌بلوکی خلق کرده‌اند تا پاسخگوی نیازهای صنایع مختلف باشند.

برای پیاده سازی زنجیره‌بلوک در صنایع میتوان دو رویکرد متفاوت در نظر گرفت؛ یک راهکار ساخت و توسعه یک زنجیره‌بلوک اختصاصی است که البته از نظر زمان و هزینه به غیر از موارد خاص توجیه منطقی ندارد و گزینه بعدی پیاده سازی زنجیره‌بلوک بر بسترهای از پیش آماده است. انتخاب پلتفرم مناسب برای پیاده سازی علاوه بر شناخت صحیح نیازها به درک مناسب از ساختار پلتفرم مورد نظر نیز در ارتباط است.

در این نوشته نگاهی به 8 پلتفرم زنجیره‌بلوکی پرکاربرد خواهیم داشت و آشنایی مختصری با هر یک از آنان به دست خواهیم آورد.

  • اتریوم Ethereum

پلتفرم اتریوم که توسط یک جوان 22 ساله روسی کانادایی طراحی شد؛ یکی از بالغ‌ترین پلتفرم‌های زنجیره‌بلوکی تا به امروز است. اتریوم که به واسطه قراردادهای هوشمندِ کاربردی، منعطف و قدرتمندی که دارد مشهور است، به طور گسترده در صنایع گوناگون کاربرد دارد. در واقع اتریوم بیشترین میزان کاربرد در صنایع تا به امروز را از آن خود کرده و در کنار هایپرلجر، از بزرگترین انجمن پشتیبانی آنلاین و بروزرسانی‌های مداوم برخوردار است.

در کنار کاربردهای گسترده باید در نظر داشت که اتریوم یک زنجیره‌بلوک عمومی است که بیشتر برای مصارف انبوه کاربرد دارد تا دسترسی‌های محدود که در کاربری‌های تجاری مطرح است. علاوه بر این اتریوم از سیستم اجماع اثبات کار استفاده میکند که چندان سریع نیست و البته انرژی‌بر است.

زبان برنامه‌نویسی اتریوم سالیدیتی بوده و بر بستر EVM اجرا می‌شود. رمزارز مبتنی بر زنجیره‌بلوک اتریوم، اِتِر نام دارد که با تجهیزات مناسب قابل استخراج میباشد.

  • هایپرلجرفابریک Fabric

هایپرلجر که توسط بنیاد لینوکس در سال 2016 معرفی شد، یک فناوری زنجیر‌ه‌بلوکی متن باز با کاربرد در صنایع گوناگون است. یکی از اهداف اصلی هایپرلجر ساخت یک فریمورک تجاری از دفاترکل توزیع شده است. فابریک با زبان Go نوشته شده و از داکر برای پیاده سازی قراردادهای هوشمند استفاده میکند. این پلتفرم که از ساختار ماژولار بهره می‌برد میتواند در چندین شبکه به صورت همزمان به کار گرفته شود و به گفته سازندگانش از انعطاف بالایی برخوردار است، قابل اعتماد بوده و مقیاس‌پذیری مناسبی نیز دارد که آن را به گزینه‌ای مناسب برای راهکارهای تجاری تبدیل میکند.

در کنار مزایای ذکر شده هایپرلجر کانال‌هایی برای اشتراک‌گذاری اطلاعات محرمانه و قوانین تایید برای تراکنش‌ها نیز دارد. فابریک را میتوان به نحوی پیاده‌سازی نمود که تمامی تراکنش‌ها مجبور باشند امضای اکثر تایید کنندگان را داشته باشند تا در زنجیره ثبت شوند. با اعمال این تغییرات فابریک یکی از بهترین پلتفرم‌ها برای ساخت زنجیره‌بلوک‌های مجوزمحور است.

  • ساوتوث Sawtooth

ساوتوث یک پلتفرم تجاری است که هر دو حالت زنجیره‌بلوک مجوزمحور و بدون مجوز را پشتیبانی میکند. این پلتفرم امکان ساخت، توسعه و اجرای سیستم‌ها و برنامه‌های دفترکل توزیع شده را به صورت ساده‌تر برای مهندسان نرم‌افزار میسر می‌سازد.

ساوتوث به زبان پایتون نوشته شده و با قراردادهای هوشمند انتزاعی که فراهم میکند به توسعه دهندگان اجازه میدهد منطق قراردادها را با هر زبان‌برنامه‌نویسی که میخواهند پیاده‌سازی کنند. در ساوتوث منطق تراکنش تجاری از لایه اجماع جداسازی شده‌ و مکانیزمی که اثبات از طریق زمان سپری شده نام دارد برای اجماع استفاده می‌شود.

  • ایروها Iroha

هایپرلجر ایروها نوعی سیستم دفترکل توزیع شده ساده و ماژولار است که بر توسعه اپلیکیشن‌‌های موبایل تمرکز دارد. ایروها مانند پلتفرم‌های قبلی تورین کامل است، به عبارت دیگر با کمک این پلتفرم میتوان برای هر مشکلی در زمان محدود یک راهکار ارائه داد.

پلتفرم ایروها نیز بر بستر داکر پیاده‌سازی و اجرا می‌گردد.

  • استلار Stellar

استلار یک پلتفرم پرداخت توزیع شده است که بانک‌ها، سیستم‌های پرداخت و مردم را به هم مرتبط مینماید. استلار ساخت کیف‌پول‌های موبایلی، ابزارهای‌بانکی و تجهیزات هوشمند را ممکن می‌سازد. استلار یک واحد پولی نیز دارد که با علامت XLM شناخته می‌شود اما قابل استخراج نیست. استلار برای سیستم اجماع نیز پروتکل مخصوص به خود را دارد. همچنین استلار برای زنجیره‌بلوک‌های عمومی کاربرد دارد.

استلار یک راهکار مناسب برای انتقال‌وجه برون‌مرزی است و تبادلات درون شبکه‌ای و پشتیبانی از پول‌های رایج در کنار تراکنش‌های ارزان‌تر و سریع تر از اتریوم مزیت‌های مهم آن هستند اما این بدان معنی است که هسته آن برای تراکنش‌های غیرمالی طراحی نشده و پاسخگوی نیازهای صنایع مختلف نیست.

  • EOS

این پلتفرم قصد دارد یک سیستم‌عامل توزیع شده ارائه دهد که بتواند اپلیکیشین‌های غیرمتمرکز در مقیاس صنعتی را پشتیبانی نماید. این ادعا هرچند عجیب به نظر میرسد 2 ویژگی دارد که آن را جذاب مینماید. اول اینکه در این پلتفرم تمامی کارمزدهای تراکنش حذف می‌شود و دوم آنکه این پلتفرم می‌تواند میلیون‌های تراکنش در ثانیه را به انجام برساند.

این پلتفرم با زبان وب اسمبلی نوشته شده و واحد پولی مختص خود را نیز دارد که با علائم اختصاری EOS شناخته می‌شود.

  • کاردانو Cardano

کاردانو یک پلتفرم زنجیره‌بلوکی عمومی دیگر است که با رمزارز ADA شناخته می‌شود و کاملا متن‌باز است. کاردانو ادعا میکند قراردادهای هوشمندی ارائه میدهد که مشکلات پلتفرم‌های پیشین را ندارند و خود را اولین پروژه‌ زنجیره‌بلوکی مینامد که بر پایه فلسفه علمی و کاملا تحقیق محور ساخته شده است.

  • نئو NEO

نئو نیز مانند بیشتر پلتفرم‌هایی که ذکر کردیم برای پیاده‌سازی زنجیره‌بلوک‌های عمومی کاربرد دارد. رمزارز نئو نیز با نام خودش و علائم اختصاری NEO شناخته می‌شود. این پلتفرم که تورین کامل است با زبان جاوااسکریپت نوشته شده و از NeoVM برای پیاده سازی بهره ‌میبرد.

نئو از دارایی‌های دیجیتال، هویت دیجیتال و قراردادهای هوشمند پشتیبانی میکند که آن را به گزینه‌ای مناسب برای پیاده‌سازی اقتصادهوشمند تبدیل نموده است.

این هشت مورد از پرکاربردترین‌ پلتفرم‌های زنجیره‌بلوک در جهان هستند و با کمی بررسی میتوان گزینه‌ای که پاسخگوی تمامی نیازهای سازمان یا صنعتی خاص باشد را در میان آنان یافت. هر یک از پلتفرم‌های ذکر شده کارایی خاص خود را دارند و بدیهی است که در موارد خاص هر یک برتری‌هایی نسبت به یکدیگر دارند؛ با این‌حال در بیشتر شرایط میتوان ساوتوث را به عنوان بهترین گزینه در نظر گرفت.

همانطور که بیان شد؛ ساوتوث پیاده سازی انواع زنجیره‌بلوک‌های عمومی و خصوصیِ مجوز محور و بدون مجوز را در کوتاهترین زمان و با کمترین هزینه ممکن می‌سازد و در حال حاضر به عنوان بهترین گزینه برای توسعه دهندگان زنجیره‌بلوک و مهندسان نرم‌افزار معرفی می‌شود.