اگر به‌تازگی با رمزارزها آشنا شده‌اید شاید واژه اکسپلورر یا جستجوگر برایتان ناآشنا باشد. جستجوگر زنجیره‌بلوک و داده‌هایی که به ما میدهد شاید در نگاه اول کمی گیج کننده به نظر برسند اما بعد از کمی کار کردن با آن متوجه تاثیر فوق‌العاده‌ای که در اکوسیستم رمزارز دارند خواهید شد.  در این نوشته با جستجوگر زنجیره بلوک یا همان جستجوگر بلوک و کاربردهایش آشنا خواهید شد.

پیش از شروع ذکر این نکته ضروری است که تمامی رمزارزها مانند بیت‌کوین،  اتریوم و لایت کوین و بیشتر آلت‌کوین‌ها برای انجام تراکنش از زنجیره‌بلوک استفاده میکنند. زنجیره‌بلوک نوعی دفتر‌کل توزیع شده، غیرمتمرکز، امن و لاتغییر است که اطلاعاتش در اختیار همگان قرار دارد، به همین علت شفاف و مخدوش‌ناشدنی خوانده می‌شود. هر‌کس میتواند موجودی آدرس‌های عمومی  و جزئیات تراکنش‌ها را در شبکه زنجیره‌بلوک مشاهده کند. برای انجام این کار باید از جستجوگرها استفاده کرد.

جستجوگربلوک چیست؟

جستجوگر زنجیره‌بلوک وب‌سایت یا ابزاری است که جستجو میان بلوک‌ها، مشاهده آدرس‌ها، توان‌پردازشی شبکه، اطلاعات تراکنش‌ها و سایر اطلاعات کلیدی زنجیره‌بلوک را ممکن می‌سازد. جستجوگر زنجیره‌بلوک در واقع نوعی ابزار جستجو است. همان‌طور که از مروگر وب برای مرور اینترنت استفاده می‌شود، جستجوگربلوک نیز برای مرور زنجیره‌بلوک کاربرد دارد. جستجوگربلوک نوعی موتور جستجو است که برای مرور بلوک‌های زنجیره‌بلوک طراحی شده است. هر رمزارز زنجیره‌بلوک مخصوص به خود و همچنین جستجوگر مختص خود را  دارد. برای مثال استفاده از جستجوگر بیت‌کوین برای مرور زنجیره اتریوم یا لایت‌کوین ممکن نیست. برای اتریوم باید از جستجوگر اتریوم استفاده کرد و برای آلت کوین باید جستجوگر آلت کوین را به خدمت گرفت.

کاربران کمی متوجه پتانسیل بالای جستجوگرها هستند. این جستجوگرهای بلوک، اطلاعات بسیار ارزشمندی در اختیار کاربران قرار میدهند که تنها به رهگیری تراکنش محدود نمیشود. جستجوگر بلوک امکان مرور کل زنجیره‌بلوک پلتفرم مورد نظر را فراهم میکند.

چه کارهایی با جستجوگر زنجیره‌بلوک میتوان انجام داد؟

برای درک بهتر موضوع در این نوشته مثال‌هایی از جستجوگر بیت‌کوین خواهیم آورد اما این کاربردها در جستجوگرهای مختلف و زنجیره‌بلوک‌های متفاوت نیز به همین شکل خواهد بود.

اطلاعات بلوک‌ها

جستجوگر اطلاعات بلوک‌هایی که اخیرا استخراج شده را نمایش میدهد. معمولا جستجوگرهای بلوک یک بخش فید دارند که تمامی بلوکهایی که به زنجیره بلوک اضافه می‌شوند را به صورت لحظه‌ای نمایش میدهند.

اطلاعات تراکنش‌ها

جستجوگرها به کاربران اجازه میدهند اطلاعات هر تراکنشی در هر بلوک استخراج شده که به زنجیره‌بلوک اضافه شده را مشاهده کنند.

تاریخچه تراکنش یک آدرس خاص

با کمک جستجوگربلاک میتوان تاریخچه تمامی تراکنش‌های یک آدرس عمومی مانند سوابق دریافت‌ها و میزان موجودی  را مشاهده کرد.

آدرس دریافت و تغییر آدرس

تمامی آدرس‌های دریافتی و تغییر آنها در جستجوگر زنجیره‌بلوک قابل مشاهده‌ است.

بزرگترین تراکنش روز

برخی جستجوگرها اطلاعات بیشترین میزان تراکنش در روز را نگه داشته و نمایش میدهند.

تراکنش‌های تایید نشده

از طریق جستجوگر زنجیره بلوک میتوان تعداد تراکنش‌های تایید نشده را به همراه جزئیات آنها مشاهده کرد.

بازخرج کردن

برخی جستجوگرهای پیشرفته بیت کوین حتی تعداد تراکنش‌های دوبار خرج شده در ده دقیقه گذشته را نشان میدهند.

بلوک‌های تایید نشده

با کمک جستجوگرها حتی میتوان تعداد بلوک‌هایی که به زنجیره‌بلوک اضافه نشده‌اند(Orphan Blocks) را مشاهده کرد.

استخراج‌گر بلوک

با کمک جستجوگر زنجیره بلوک میتوان بررسی کرد کدام استخرِ استخراج(Pool)، بلوک را پیدا کرده است.

مشاهده بلوک اول

جستجوگرها تمامی اطلاعات زنجیره بلوک را از ابتدا در خود دارند و حتی میتوان اولین بلوک زنجیره که با نام جنسیس بلاک (Genesis Block) هم شناخته میشود را مشاهده نمود.(نام اول‌بلاک برگرفته از همین بلوک است)

چطور از جستجوگر بلوک استفاده کنیم؟

در این بخش برای توضیح بهتر از جستجوگرهای بیت‌کوین مثال آورده‌ایم. تمام جستجوگرها از اطلاعات مشابهی استفاده میکنند و زمانی که کار با آنها را یاد بگیرید میتوانید برای تمامی رمزارزها از آن استفاده کنید.

آخرین بلوک و تراکنش

از هر سرویسی که استفاده کنید احتمالا اولین بخشی که توجه شما را جلب میکند اطلاعات بلوک‌ها و تراکنش‌های اخیر شبکه است که معمولا در صفحه نخست نمایش داده می‌شود.

زمانی که استخراج‌گر یک بلوک را حل میکند آن بلوک به زنجیره اضافه شده و جستجوگرها این اطلاعات را به صورت لحظه‌ای نشان میدهند. بسته به نوع سرویسی که استفاده میکنید ممکن است داده‌های مختلفی نمایش داده شود. ارتفاع بلوک (Block Height)، عمربلوک، تعداد تراکنش‌های درون بلوک، سایز آن و میزان پاداش استخراج‌گر (Block Reward) اطلاعاتی است که معمولا میتوانید مشاهده کنید.

پیدا کردن یک بلوک و مشاهده تراکنش‌های درون آن

اطلاعاتی که در صفحه اصلی نمایش داده می‌شوند معمولا در تمامی سرویس‌ها یکسان هستند. با این‌حال بسته به نوع سرویس ممکن است مشاهده برخی داده‌ها محدود شده باشد. اگر بخواهید اطلاعات بیشتری در مورد یک بلوک خاص به دست بیاورید باید به جستجو درون آن بپردازید. میتوانید روی لینک بلوک کلیک نموده و یا شماره بلوک را در باکس جستجو وارد نمایید.

در صفحه جدید تمامی اطلاعات ارزشمند مربوط به بلوک را میتوان مشاهده کرد. زمانی که یک بلوک خاص را جستجو کنید معمولا خلاصه‌ای از بلوک و تراکنش‌هایش نمایش داده می‌شود. این اطلاعات خلاصه میتواند شامل تعداد تراکنش‌های بلوک، میزان تقریبی تراکنش، کارمزد تراکنش، پاداش بلوک به همراه وزن و سایز آن، اطلاعات استخراج‌کننده، هش بلوک و اطلاعات هش بلوک قبلی و بعدی باشد.

از این طریق اطلاعاتی در رابطه با تراکنش‌های هر بلوک نیز به دست خواهد آمد. میتوان آدرس کیف پول بیت‌کوینی و ای‌دی هر تراکنش را مشاهده نمود. از طریق این اطلاعات میتوان فهمید چه میزان بیت‌کوین مبادله شده، از کدام آدرس بیت‌ کوینی ارسال شده و به کدام کیف‌پول بیت‌کوینی (Bitcoin Wallet) انتقال یافته است.

اطلاعات بیشتر

داده‌های درون جستجوگرها به خوبی با یکدیگر مرتبط و به هم لینک شده‌اند. برای مثال با کلیک بر روی یک تراکنش میتوان جزئیات بیشتری از آن را مشاهده کرد و مشخص نمود در کدام بلوک از زنجیره قرار دارد، چه تعداد تایید روی آن بلوک صورت گرفته است و از آنجا حتی میتوان بر روی آدرس کیف پول دریافت کننده کلیک نمود و سابقه تراکنش‌ها و میزان موجودی آن را مشاهده نمود.

وضعیت شبکه

اگر به عنوان یک استخراج‌گر فعالیت داشته باشید اطلاعات مفید دیگری نیز میتوانید از طریق جستجوگر به دست آورید. این اطلاعات به صورت مداوم برای استخراج استفاده می‌شوند. توان پردازشی شبکه (Hash Rate) ، ضریب سختی (Network Difficulty) و کارمزد شبکه اطلاعات مفیدی هستند که میتوان از طریق جستجوگر زنجیره‌بلوک به‌دست آورد.

اولین بلوک را ببینید، پولدارترین‌ها را بشناسید

با کمک جستجوگر تمام اطلاعات زنجیره‌بلوک قابل مشاهده است. در مثال بیت‌کوین نه تنها میتوان اولین بلوک استخراج شده در سال ۲۰۰۹ را مشاهده کرد، حتی میتوان ضریب سختی و آدرس کیف پول دریافت کننده و پاداش استخراج را دید. برای اینکار کافیست عدد ۱ را درون باکس جستجو وارد نمایید.

 حتی اگر کنجکاو هستید تا بدانید کدام آدرس بیت‌کوینی بیشترین تعداد بیت‌کوین را دارد میتوانید لیست کیف‌پول‌هایی که بیشترین تراکنش را دارند و آنهایی که بیشترین میزان موجودی را دارند در یک لیست مرتب مشاهده نمایید. توجه داشته باشید که این ویژگی در برخی رمزارزها مانند مونرو فعال نیست.

مشاهده بزرگترین تراکنش انجام شده، بلوک‌های تایید نشده، تراکنش‌های بازخرج (Double Spending)، سایز زنجیره‌بلوک، مجموع تراکنش در روز و اندازه بازار اطلاعات دیگری است که میتوان از طریق جستجوگرها مشاهده نمود. جستجوگرها ابزاری هستند که رمزارزها را شفاف و قابل اعتماد میکنند. دسترسی عمومی به اطلاعات دفترکل برای یک سیستم غیرمتمرکز ضروری است و جستجوگربلوک امکان محقق شدن آن را فراهم میکنند.